Calypso en Athena

Iedereen heeft wel eens de zon in de zee zien zakken. Toch? Door de dag heen let je niet op de boog die die zon maakt, behalve wanneer je je moet insmeren of je ligstoel herpositioneren, totdat die zon boven de horizon aangekomen oranje kleurt. Vanaf dan lijkt het, misschien omdat je er juist dan pas op gaat letten, verdomde snel te gaan. Je ziet hem letterlijk de zee in vallen en kopje onder gaan in … een minuut, een paar seconden?

De tijd vliegt.

Zolang je jong bent ben je er niet mee bezig, nog een heel leven voor je. Als je wat ouder wordt, op de helft of zo, sta je er wel eens bij stil. Het is allemaal niet zo vanzelfsprekend. Je krijgt een ander perspectief.

En als je nog ouder wordt, als de horizon in zicht komt, lijken de dagen steeds sneller om te vliegen en lijkt je leven in een vrije val te geraken.

Ik moest eraan denken in Griekenland toen ik vanaf de veranda van onze Villa Calypso die prachtige oranje bol de zee zag induiken.

Onze kinderen doken op dat moment nog maar eens het zwembad in.

Waarom duik ik zelf niet meer dat bad in, dacht ik. Waarom zit ik hier te mijmeren over een ondergaande zon? De temperatuur was nog steeds prima, waarom niet? Dan moet ik weer mijn zwembroek aan, handdoek zoeken, met mijn tenen voelen, tot aan mijn knieën, tot aan mijn kruis, brrr toch te koud, en waarom? Wat moet ik nog bewijzen?

Waarom ben ik niet meer als die meiden? Die stellen die vragen niet. Die springen gewoon.

Is dat mijn aard? Of is dat nu precies ouder worden? Of juist nog steeds niet willen erkennen dat je ouder bent, dat je niet meer hoeft te duiken? Of een te jonge geest in een te oud lichaam? Nou, dit precies! Waarom dat gezeur? Trek die zwembroek aan en duik.

Mijn baantjes trek ik iedere dag. Begonnen met twintig en steeds verhogen met vier. Iedere dag het water in, ook die ene dag dat het gewoon koud was. Het sterkt de geest en versoepelt mijn lijf. En in de ogen van de meiden meen ik toch iets van bewondering te herkennen, althans in die van Rosa. Reina denkt er het hare van maar geeft daarna die in zijn badhanddoek rillende ouwe wel een boks.

Waarom verlies ik met het ouder worden mijn onbevangenheid? En waarom moet ik steeds maar alles plannen?

Is dat om grip op de tijd te krijgen? Om die duikvlucht te remmen? Maar dan zou je toch juist niet bij die hele duikvlucht stil staan. Is dat niet de kunst van het leven? Alles loslaten, niet denken, maar doen, "ik doe dus ik ben". Is dat denken niet vreselijk overrated?

Anderzijds voel ik me echter wel juist vanwege dat denken hier zo op mijn plaats. Misschien triggert deze plek juist deze gedachtes en filosofietjes.

Aristoteles heeft hier op Evia gewoond en is er overleden. Hij heeft hier vele van zijn natuurfilosofische werken geschreven en was volgens de geschiedschrijving een goed huisvader en humaan meester voor zijn tot slaaf gemaakten. Behalve dat laatste, want ik wil dus meer zelf doen, wil ik zo ook wel herinnerd worden.

Wanneer ik te lang blijf hangen in zo'n filosofische bui, dan is er de alom aanwezige Dionysos, om het leven te vieren. Met iedere slok smaak je zijn levensvreugde en enthousiasme.

De Griekse mythologieën en wijsbegeerte zitten zozeer verankerd in dit land dat ik er deze week niet aan ontkwam. Beide heren én Calypso, zo besefte ik later, drukten een stevige stempel op mijn verblijf hier.

Ik filosofeer, lees en schrijf een beetje (moge dit stukje daarvan getuigen), speel met de kinderen, wandel en ren met Petra door de natuur, een duik in de zee en/of zwembad, wijn in de namiddag bij Dafni Beach Taverne waar Georgos, de lokale Dyonisos, met verkwikkend elan onze glazen bijvult en me op het hart drukt, "slowly, slowly".

En zo is het. Rustiger en bewuster leven. Doen en niet te veel nadenken. Dat is geen straf.

Maar, en nu komt het, dat was het dus wel voor Calypso, zo las ik.

Calypso was de dochter van Atlas, die voor straf van de Olympiërs vastzat op een mythisch eiland (Evia?). Zij verleidde Odysseus die op zijn reizen ook dat eiland aandeed. Odysseus ging aanvankelijk op haar avances in, maar verlangde al snel terug naar zijn vrouw Penelope en zijn thuis, Ithaka. Calypso beloofde hem eeuwige jeugd als ie maar zou blijven. Ze hield hem uiteindelijk zeven jaar 'gevangen', totdat Athena er lucht van kreeg en, omdat Odysseus haar favoriete sterveling was, hem liet bevrijden.

Calypso! We verbleven nota bene in "haar" villa. Ze had ook mij dus verleid! Ze liet me zeven dagen lang genieten van het magnifieke uitzicht op de blauwe zee en de witte bergtoppen, van de citroenen die aan haar bomen groeiden, de oude sterke olijfbomen en haar bedwelmende kamperfoelie deed me dagdromen over eeuwige jeugd, totdat Athena het welletjes vond.

Het was niet eenvoudig het eiland te verlaten. Ik leek geobsedeerd, wilde niet meer weg. Het verblijf voelde allesbehalve als een straf en als het een straf zou zijn, dan hadden de Olympiërs me hier levenslang mogen verbannen.

Maar Athena riep. Ik voelde me gevleid, blijkbaar was ook ik een van haar favoriete stervelingen. En anders wel van vrouw en kinderen. Als deze dames roepen, is nee geen optie.

Ik werd ontboden bovenop de Akropolis, aanschouwde de grootsheid van het Parthenon en de krachtige eenvoud van de eeuwige olijfboom die Athena daar geplant had en waarmee zij zich via democratische verkiezing, mocht kronen tot beschermgodin van de stad in plaats van Poseidon die met zijn drietand slechts zoutwater de stad in had laten stromen.

We stonden in het Theater van Dyonisos, het allereerste theater op onze wereld, 67 rijen marmeren banken voor 15000 (!) bezoekers, en leerde hoe vernuftig dat gebouwd was waardoor het spel ook op de achterste rijen zichtbaar en verstaanbaar was.

Even verderop het imposante Odeion dat de Romein Herodes Atticus had laten bouwen en waar nog steeds grote namen optreden.

We renden een kleine 10 kilometer met start en finish bij het Kalimarmaro stadion waar in 1896 de eerste moderne Olympische Spelen werden gehouden, langs de tempel van Zeus en van Nikè natuurlijk, het Parlement en door de Nationale tuinen. Nu ook maar doorpakken om de Marathon te gaan doe, dacht ik. De OG, zei Rosa terecht, de enige echte inderdaad.

We aten de beste pita gyros van het hele land bij Thanassis, ontmoetten vele aardige en hartelijke mensen in jonge hippe koffie-, cocktail- en wijnbarretjes.

We zagen de zon ondergaan vanaf de Lycabettus heuvel van waar het 360 graden panorama-uitzicht op de vier miljoenenstad ons betoverde.

Een stad, wiens inwoners in 480 voor Christus, mede dankzij de moed van Prins Ajax (de OG, Rosa weer) de Perzen versloegen waardoor die niet verder Europa in konden trekken en de Atheners vervolgens de basis legden voor onze westerse democratische cultuur.

De taxichauffeur, Stefan, die ons naar het vliegveld reed, was in 1992 vanuit Albanië waar toen de communistische grenzen vielen, ook door Athena richting de Akropolis geroepen. Hij verzorgde in het Odeion de lichttechniek totdat hij en achttien collega's van de een op de andere dag ontslagen werden vanwege de economische crisis 2010. Een crisis die er diep heeft ingehakt, nog steeds voelbaar is trouwens, lonen zijn laag en boodschappen duur. De toegangstarieven die musea nu voorschotelen aan de vele toeristen om al dat erfgoed te kunnen bewaren zijn aanzienlijk, maar nota bene, óns erfgoed, dus niet zeuren.

Indachtig het Griekse crisismotto "no money, no job, no problem" heeft ook Stefan zich herpakt. Hij had zijn dochter steeds mee kunnen nemen backstage bij al die grote namen in het Odeion, dat had haar in zoverre getriggerd dat ze nu actrice is op de Griekse TV, zegt hij trots. En hijzelf is dus taxi gaan rijden. Tevreden, net opa geworden maakt hij rustig zijn ritjes. Op zijn phone, die in een houder tegen het dashboard plakte, liet hij ons filmpjes zien van zijn geliefde bergstreek in Albanië, zijn Ithaka.

Zo leek Athena ons uiteindelijk beiden vrede, rust en helderheid van geest te hebben geschonken.

In het vliegtuig, terwijl ik uitkeek over dat mythische landschap, dankte ik Athena voor haar wijsheid en gastvrijheid. Toch kon ik ook niet anders dan erkennen dat Calypso een mooi zacht en waarschijnlijk blijvend plekje heeft veroverd in het hart van deze sterveling.